Actualiteiten

Heeft een werknemer recht om te werken waar hij wil?

Door Niki Mels - van Rijen

Al maandenlang krijgen we te horen dat we zoveel mogelijk thuis moeten werken, tenzij het niet anders kan. Door de Coronacrisis is het (gedeeltelijk) thuiswerken in veel bedrijven dan ook het nieuwe werken geworden. De verwachting is dat werkgevers hun werknemers ook na de Coronacrisis (deels) thuis zullen laten werken. Er zullen ook werknemers zijn voor wie dit niet geldt, terwijl zij dat wel graag willen. De nieuwe mogelijkheden om thuis te werken roepen verschillende vragen op bij zowel werkgevers als werknemers. Heeft een werknemer het recht om te werken waar hij wil? Kan een werkgever worden verplicht in te stemmen met een thuiswerkverzoek? Het antwoord op deze vragen staat centraal in deze blog. 

 

De arbeidsplaats van de werknemer
In arbeidsovereenkomsten wordt vaak opgenomen wat de arbeidsplaats (of standplaats) van werknemer is waar het werk wordt verricht. In veel gevallen is dit de locatie van een kantoor van de werkgever. Op verzoek van de werknemer kan de arbeidsplaats worden gewijzigd, maar hier is wel toestemming van de werkgever voor nodig.

 

Hoe kan de arbeidsplaats naar het thuiskantoor worden gewijzigd?
Een werknemer kan bij zijn werkgever een schriftelijk verzoek indienen waarin hij vraagt om (op een bepaalde dag of op bepaalde dagen) zijn arbeidsplaats te wijzigen. De arbeidsplaats kan dan voor (een gedeelte van) de arbeidsduur worden gewijzigd naar het huisadres van de werknemer. Het verzoek moet aan een aantal vereisten voldoen:

  • de werknemer moet minstens een half jaar in dienst zijn bij werkgever;
  • de gewenste arbeidsplaats en de beoogde ingangsdatum van de wijziging moeten zijn opgenomen; en
  • het verzoek moet minimaal twee maanden voor de beoogde ingangsdatum schriftelijk zijn ingediend. 

 

Wet flexibel werken is van toepassing, maar niet voor alle werkgevers
Het wijzigingsverzoek kan worden ingediend op grond van de Wet flexibel werken. De regels uit deze wet zijn overigens alleen van toepassing op werkgevers met tien of meer werknemers. Wanneer een werkgever minder dan tien werknemers heeft, dient de werkgever zelf regels op te stellen met betrekking tot de mogelijkheid tot wijziging van de arbeidsplaats. 

 

Kan een werkgever het verzoek tot aanpassing van de arbeidsplaats weigeren?
Een werkgever kan het verzoek van de werknemer tot aanpassing van de arbeidsplaats weigeren. Dit moet wel schriftelijk én uiterlijk een maand voor de door werknemer gewenste ingangsdatum van de aanpassing gebeuren. Doet een werkgever dit niet of niet tijdig? Dan wordt het verzoek van de werknemer ingewilligd. Een werkgever kan een wijzigingsverzoek makkelijk passeren, aangezien de weigering niet gemotiveerd hoeft te worden. Een werknemer kan overigens wel een jaar na de afwijzing van zijn eerdere verzoek opnieuw een nieuw (schriftelijk) verzoek indienen.   

 

Vastleggen van afspraken bij toestemming
Een werkgever kan natuurlijk ook instemmen met een goed gemotiveerd wijzigingsverzoek van de werknemer. Het is dan aan te raden om samen goede afspraken te maken en de gemaakte afspraken vast te leggen in bijvoorbeeld een ‘thuiswerkovereenkomst’. Een werkgever kan er ook voor kiezen om een ‘thuiswerkprotocol’ op te stellen voor de gehele organisatie. In deze stukken kunnen onder meer de volgende regels worden opgenomen:

  • de voorwaarden voor het thuiswerken, zoals de bereikbaarheid en onderlinge communicatie;
  • de wijze waarop wordt voldaan aan de Arbowetgeving;
  • regels op het gebied van de ergonomisch ingerichte werkplek;
  • wie de kosten betaalt om de werkplek ergonomisch in te richten, etc.

 

Wet werken waar je wil
Op dit moment kan een werkgever het verzoek van de werknemer tot aanpassing van de arbeidsplaats makkelijk weigeren. Mede door het vele thuiswerken tijdens de Coronacrisis, is daarom een conceptwetsvoorstel ‘Wet werken waar je wil’ ter consultatie opengesteld. Deze wet geeft werknemers meer mogelijkheden om een geslaagd verzoek in te dienen om op vaste momenten thuis (of elders) te kunnen werken. Een werkgever mag een verzoek dan alleen afwijzen indien sprake is van zwaarwegende bedrijfs- of dienstbelangen. Als een werkgever zich op het standpunt stelt dat inderdaad sprake is van zwaarwegende bedrijfsbelangen en het verzoek wordt afgewezen, moet de werkgever dit schriftelijk motiveren. Deze motiveringsplicht geldt nu al bij een wijzigingsverzoek van de werktijden of arbeidsduur. Voorbeelden van deze belangen zijn onder meer ernstige problemen op het gebied van veiligheid, planning of het in gevaar komen van de bedrijfsvoering. Uit jurisprudentie blijkt dat dit wel een vrij hoge drempel is voor een werkgever.

 

Heeft een werknemer recht om te werken waar hij wil?
Zover is het nog niet. Op grond van de Wet flexibel werken is er dus geen recht voor de werknemer om te kunnen werken waar hij wil. Er bestaat wel een mogelijkheid om te verzoeken om bijvoorbeeld op een bepaalde vaste dag thuis te kunnen werken, maar het is de werkgever die hier uiteindelijk over beslist. Een verzoek om thuis te werken kan nu makkelijk zonder motivering van belangen worden afgewezen. Of dit in de toekomst nog verandert is op dit moment nog onduidelijk. De eerste stap op het gebied van wetgeving is in ieder geval gezet. Wij houden u op de hoogte van de eventuele ontwikkelingen op dit gebied!

 

Wilt u een verzoek indienen om meer thuis te kunnen werken? Of wilt u een andere aanpassing van uw arbeidsovereenkomst, zoals de arbeidsduur of werktijden? Wordt u als werkgever geconfronteerd met een aanpassingsverzoek? Neem via 0118-656060 of info@avdw.nl vrijblijvend contact op met één van onze gespecialiseerde arbeidsrechtadvocaten. Deze advocaten kunnen u juridisch advies geven over uw rechten met betrekking tot het indienen van een aanpassingsverzoek en/of de behandelen van het aanpassingsverzoek.