Actualiteiten

De Ridderhof

In 2011 heeft iemand in en rond het winkelcentrum “De Ridderhof” te Alphen aan de Rijn met vuurwapens op mensen geschoten. Daarbij zijn zes mensen gedood en zestien mensen verwond. De nabestaanden stellen daarop de politie aansprakelijk omdat deze ten onrechte een wapenvergunning had afgegeven.

 

De rechtbank wijst de vordering af op de grond dat weliswaar onrechtmatig is gehandeld doordat de vergunningen ten onrechte waren afgegeven, maar oordeelt dat de Wet wapens en munitie niet strekt tot bescherming van individuele vermogensbelangen. Het hof wijst in hoger beroep de vordering echter toe. Daartegen wordt  bij de Hoge Raad beroep in cassatie ingesteld.

 

De Hoge Raad stelt vast dat de door de politie onzorgvuldig uitgevoerde Wet wapens en munitie strekt tot bescherming van de veiligheid van de samenleving. Zij bevat daarom een algeheel verbod op het voorhanden hebben van vuurwapens. Tegen de achtergrond van het grote maatschappelijke belang van deze veiligheid is reeds geringe twijfel aan het verantwoord zijn van verlof om van het algemene verbod af te wijken, voldoende reden om een verlof niet te verlenen of dit in te trekken, aldus de vaste rechtspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Daarom moet worden aangenomen dat deze wet niet alleen beoogt de veiligheid van de samenleving in algemene zin te bevorderen, maar ook om te voorkomen dat individuele burgers het slachtoffer worden van vuurwapenbezit dat niet verantwoord is. Dat is anders dan in het arrest van de Hoge Raad in zake de Duwbak Linda (HR d.d. 7 mei 2004, ECLI:NL:HR:2004:AO6012), omdat het in de relevante wet in die zaak meer ging om de algemene verkeersveiligheid.

 

Dat werkt dan ook door naar het oordeel omtrent het causaal verband. De vergunning had geweigerd moeten worden op de grond dat in het geval van de schutter risico bestond op vuurwapengebruik tegen anderen. Daarmee is in beginsel het causaal verband met het schietincident gegeven. Dat wellicht de schutter ook op andere, illegale wijze aan een wapen had kunnen komen en dat dan wellicht het incident eveneens zou hebben plaatsgevonden, betekent niet dat het causaal verband wordt verbroken. In dat kader is relevant dat de politie niet had onderbouwd dat de schutter bij gebrek aan een vergunning zich ook daadwerkelijk illegale wapens zou hebben verschaft. Die onderbouwing is niet gelegen in het enkele feit dat de schutter planmatig heeft gehandeld (en dus wellicht ook het plan had kunnen opvatten en uitvoeren om een illegaal vuurwapen te bemachtigen). Deze handelingen hebben zich voorgedaan toen de schutter reeds over het verlof beschikte en brengen niet mee dat de schutter zonder dat verlof daadwerkelijk illegaal wapens zou hebben aangeschaft.

 

Dit arrest betekent dat een overheid aansprakelijk is indien ten onrechte een vergunning wordt afgegeven op basis van wetgeving die beoogt de veiligheid van personen te beschermen. Ook meer in het algemeen hecht de Hoge Raad groot belang aan bescherming van de persoonlijke veiligheid.

 

HR 20 september 2019, www.rechtspraak.nl: ECLI:NL:HR:2019:1409

 

Door Rikkert Hoekstra