Actualiteiten

E-mails van de burgemeester

De wethouders van de Gemeente Weert stellen een integriteitsonderzoek in naar een ambtenaar van de gemeente die mogelijk persoonlijk bevoordeeld zou zijn door subsidieverlening door de burgemeester. De burgemeester hoort daarvan. Hij verwijdert ruim negenduizend e-mails uit zijn gemeentelijk werkaccount; er resteren nog zeven e-mails. Zonder medeweten van de burgemeester geven de wethouders opdracht aan de ICT-dienst, om ten behoeve van het onderzoek, zoveel mogelijk gegevens veilig te stellen. Er is een kopie gemaakt van de wekelijkse back-up van de mailbox en outlook-agenda van het werkaccount van de burgemeester. Vervolgens vraagt een journalist WOB-informatie aangaande alle communicatie tussen de burgemeester en een bepaald raadslid. De burgemeester heeft zijn taken tijdelijk neergelegd. In kort geding vordert de burgemeester vervolgens dat het “veilig stellen” van de e-mailgegevens ongedaan wordt gemaakt en de beschikbaarheid van de e-mailgegevens voor personen binnen de gemeentelijke organisatie dan wel derden ongedaan te maken.

 

De voorzieningenrechter van de rechtbank Limburg wijst deze vordering af en overweegt daartoe onder meer als volgt. Eiser is weliswaar burgemeester, maar hij stelt de vordering in als natuurlijk persoon. Immers, de burgemeester als zodanig heeft geen rechtspersoonlijkheid.

 

De burgemeester stelt dat de belangen van het ambt van burgemeester niet kunnen worden gescheiden van zijn belangen als natuurlijk persoon, aangezien hij als natuurlijk persoon ambtsdrager is. De wethouders eigenen zich zijn e-mailgegevens onrechtmatig toe, waardoor een direct gevaar ontstaat voor de verantwoorde uitoefening van het ambt van burgemeester dan wel ondermijning daarvan. Het gaat om uiterst vertrouwelijke informatie die alleen voor de burgemeester beschikbaar dient te zijn, en die niet bestemd is voor het college van burgemeesters en wethouders, aldus de burgemeester.

 

Daarom overweegt de voorzieningenrechter dat deze argumenten gerelateerd zijn aan het ambt van burgemeester. Als natuurlijk persoon heeft de burgemeester dan ook geen eigen belang bij deze vordering, zodat deze op deze grond wordt afgewezen. Toewijzing zou overigens ook tot onaanvaardbare gevolgen leiden:

-     Aanvaarding van de stelling dat het belang van het ambt samenvalt met het belang van de natuurlijke persoon zou ertoe leiden dat, via die natuurlijke persoon civielrechtelijk zelfstandig zal kunnen worden geprocedeerd, waar juist de rechtspersoonlijkheid ontbreekt. Dat kan de bedoeling niet zijn.

-     Bovendien zou dan eigenlijk het ambt van burgemeester, dus de burgemeester, procederen tegen het college, dus de gemeente: dat gaat niet. De burgerlijke rechter is niet de aangewezen instantie om politieke geschillen binnen het gemeente bestuur op te gaan lossen.

-     Tenslotte zou zich dan de situatie kunnen voordoen dat de belangen het ambt van burgemeester, bekleedt, tegelijk zouden worden behartigd door eiser en door de waarnemend burgemeester; de ‘echte’ burgemeester, eiser, had immers zijn taken neergelegd.

 

De burgemeester heeft tenslotte aangevoerd dat het onderzoek naar de veilig gestelde gegevens een inbreuk op zijn persoonlijke levenssfeer zou zijn, en bovendien in strijd met de algemene verordening gegevens bescherming. Gronden die zijn gerelateerd aan de persoonlijke levenssfeer, kunnen echter, zo overweegt de voorzieningenrechter, worden voorgelegd aan de bestuursrechter en daarom is de vordering bij de civiele rechter niet-ontvankelijk. Deze belangen komen in de WOB-procedure aan de orde. Voor het overige slaagt het beroep op schending van de persoonlijke levenssfeer niet, omdat de daarbij betrokken belangen niet te kwalificeren zijn als de persoonlijke belangen van de persoon van de burgemeester: het integriteitsonderzoek is een algemeen belang.

 

Niet-integere burgemeesters doen er dus goed aan om niet hun gemeentelijke werkaccount te gebruiken voor zaken die mogelijk het daglicht niet kunnen verdragen.

 

Rb Limburg 12 juni 2020, www.rechtspraak.nl: ECLI:NL:RBLIM:2020:4197

 

Door: Rikkert Hoekstra