Actualiteiten

Noodbevel niet proportioneel

Maatregelen die de burgemeester in het kader van de handhaving van de openbare orde neemt zullen proportioneel moeten zijn. Ten aanzien van een noodbevel heeft de rechtbank Gelderland in een uitspraak van 8 februari 2019 overwogen dat het qua omvang en duur niet voldeed aan de eisen van proportionaliteit. Het bevel blijft echter (gewijzigd) in stand.

 

Op 8 februari 2019 deed de rechtbank Gelderland uitspaak in een zaak over een door de burgemeester genomen noodbevel. De uitspraak is geanonimiseerd, maar uit de feiten in de zaak wordt snel duidelijk welke kwestie hier aan de orde was.

 

De burgemeester van Nijmegen had naar aanleiding van ernstige bedreigingen aan het adres van Danny M. op grond van artikel 175 van de Gemeentewet bevolen:

-      dat het gezin het pand en het perceel met onmiddellijke ingang moest verlaten en het pand zou sluiten en gesloten zou houden;

-      dat het pand niet betreden mocht worden en zichtbaar afgesloten moest zijn;

-      dat het gezin zich moest onthouden van zichtbaar en kenbaar verblijf in de gemeente.

 

De rechtbank heeft het besluit van de burgemeester getoetst aan de eisen van subsidiariteit en proportionaliteit. Het geven van een noodbevel is pas aan de orde wanneer gewone middelen niet voorhanden of toereikend zijn en de genomen maatregelen mogen niet ingrijpender zijn dan in dit geval vereist om het gevaar te beperken.

 

De personen in kwestie hebben beschermingsmaatregelen niet willen accepteren. Onder die omstandigheden zijn de door de burgemeester genomen maatregelen volgens de rechtbank niet in strijd met het beginsel van subsidiariteit.

 

De rechtbank heeft het noodbevel niet proportioneel geoordeeld. Het bevel is van toepassing op de gehele gemeente, terwijl er geen concrete informatie beschikbaar is op basis waarvan voor het ontstaan van ernstige wanordelijkheden anders dan rondom de woning gevreesd moet worden. Hoewel in het besluit een heroverwegingsmoment is opgenomen, is de maatregel niet in de tijd beperkt. De rechtbank acht dit onvoldoende rechtszeker.

 

Dit is in lijn met eerdere, vergelijkbare uitspraken. Zo werd bijvoorbeeld in 2010 een door de burgemeester van Eindhoven opgelegd gebiedsverbod door de rechtbank ’s-Hertogenbosch vernietigd, omdat het qua omvang en duur niet voldeed aan de eisen van proportionaliteit (ECLI:NL:RBSHE:2010:BN3313).

 

Anders dan in die zaak heeft de rechtbank Gelderland het besluit van de burgemeester niet kaal vernietigd, maar zelf in de zaak voorzien en besloten dat het noodbevel alleen van toepassing is op het  gebied rondom de woning en eindigt op 4 april 2019.

 

Rb Gelderland 8 februari 2019, www.rechtspraak.nl: ECLI:NL:RBGEL:2019:479

 

Door Ad Schreijenberg