Praktijkgebieden

Zakelijke rechten en verjaring

Zakelijke rechten zijn aan een “zaak” (iets tastbaars) of een “goed” (dat kan ook een recht op iets zijn) gekoppelde rechten.

 

Het meest verstrekkende zakelijke recht is het recht van eigendom. Het eigendomsrecht is namelijk een volledig recht op een goed. Van het volledige eigendomsrecht moeten de beperkte rechten worden onderscheiden: het beperkte recht is afgeleid van het meer omvattende recht, zoals het eigendomsrecht. Beperkte rechten zijn onder meer het recht van vruchtgebruik, het recht van gebruik en bewoning, het recht van opstal en het recht van erfpacht.

 

Verjaring

Met (juridische) verjaring wordt meestal bedoeld dat een vordering, zoals bijvoorbeeld een vordering tot nakoming of tot betaling, niet meer kan worden afgedwongen. Bedoeld wordt dan de zogenoemde “bevrijdende” verjaring: de schuldenaar wordt bevrijd van de (afdwingbare) verplichting om iets te doen. Als de schuldenaar besluit om de vordering tóch na te komen, terwijl al van verjaring sprake was, kan hij – bijvoorbeeld – de door hem verrichte betaling niet terugvorderen omdat hij onverschuldigd zou hebben betaald. Dit doet zich doorgaans voor wanneer de partij die besluit om na te komen zich niet bewust was van het feit dat de vordering al was verjaard (bijvoorbeeld als sprake is van een bijzondere, korte, verjaringstermijn).

 

Verjaring kan ook de andere kant op werken: we noemen dat verkrijgende verjaring. Iemand die een goed gedurende een (lange) tijd feitelijk bezit, kan onder omstandigheden ook de eigenaar van dat goed worden. Als het (feitelijke) bezit via een overeenkomst is geregeld, kan in beginsel geen sprake meer zijn van verkrijgende verjaring.

 

De verjaringstermijnen (zowel in het geval van bevrijdende verjaring als in het geval van verkrijgende verjaring) lopen uiteen van decennia tot slechts enkele maanden. Vrijwel elk rechtsgebied kent eigen verjaringstermijnen.

 

Stuiting van verjaring

Verjaringstermijnen kunnen ook worden “gestuit”, bijvoorbeeld wanneer de eisende partij ondubbelzinnig nakoming eist van de door de schuldenaar te leveren prestatie. De verjaringstermijn begint vanaf dat moment opnieuw te lopen. Het is van belang om verjaringstermijnen niet te verwarren met vervaltermijnen: anders dan verjaringstermijnen, kunnen vervaltermijn in beginsel niet worden gestuit.

 

Zie ook:

Onze advocaten
    mr. U.T. (Rikkert) Hoekstra Advocaat
    mr. G.W.J. (Guido) van Dijke Advocaat
    mr. C. (Charles) Gelijn Juridisch medewerker